Πάρος
ΕλλάδαΚυκλάδες

ΠΑΡΟΣ

1. Φυσική εξέταση. Το νησί της Πάρου βρίσκεται γεωγραφικά στο κεντρικό τμήμα των Κυκλάδων, ενώ απέχει περίπου 95 ναυτικά μίλια από το λιμάνι του Πειραιά. Μεγάλος είναι ο αριθμός των τουριστών που κάθε χρόνο επισκέπτονται το νησί και αυτό οφείλεται σε μια πλειάδα λόγων για τους οποίους γίνεται αναφορά παρακάτω. Το νησί καλύπτει έκταση 194,5 τ. χλμ., ενώ ο πληθυσμός του είναι 12.514 κάτοικοι. Έχει σχήμα συμμετρικό κυκλικό, ενώ το έδαφός του είναι ορεινό στο κεντρικό του τμήμα. Το ψηλότερο σημείο του νησιού είναι οι Άγιοι Πάντες με υψόμετρο 755 μέτρα. Στα περιφερικότερα τμήματά του, το έδαφος μεταπίπτει σε πεδινό. Το κλίμα της Πάρου είναι μεσογειακό με δροσερά καλοκαίρια. Το φυσικό περιβάλλον του νησιού απαρτίζεται από πεντακάθαρες ακρογιαλιές και πλούσιες σε άμμο παραλίες. Το νησί όμως έχει να επιδείξει και στοιχεία τόσο αρχαιολογικού όσο και θρησκευτικού ενδιαφέροντος (εκκλησίες, μονές) , ώστε να διατηρεί αμείωτο το ενδιαφέρον ακόμη και του πιο απαιτητικού επισκέπτη. Η υποδομή του νησιού σε τουριστικό επίπεδο (καταλύματα, καφετέριες, εστιατόρια, κέντρα διασκέδασης κ.ά.), αρκεί για να καλύψει τις ανάγκες των επισκεπτών, ενώ το κυρίαρχο χρώμα που δεσπόζει στο νησί είναι το λευκό που κάνει εξαιρετική αντίθεση με το γαλάζιο του ουρανού και της θάλασσας συνθέτοντας ένα μαγευτικό τοπίο χαλάρωσης και ξεκούρασης.

2. Ιστορική εξέταση. Σύμφωνα με την παράδοση, το νησί πήρε το όνομά του από τον γιό του Παράσσιου και αρχηγό των Αρκάδων, Πάρο, που μετέβησαν εκεί το 10ο αι. π.Χ. Μια άλλη ονομασία του κατά την αρχαιότητα ήταν «Μινώα». Πρώτοι κάτοικοι φαίνεται να ήταν οι Κρήτες, τους οποίους διαδέχτηκαν οι Αρκάδες. Κατά τα ιστορικά χρόνια κατοίκησαν στο νησί οι Ίωνες. Εκείνη την περίοδο (8ος αι. π.Χ.) το νησί γνώρισε μεγάλη οικονομική και πολιτισμική ανάπτυξη λόγω της γεωγραφικής του θέσης αλλά και κυρίως του περίφημου μαρμάρου που διέθετε, του γνωστού λυχνίτη. Χαρακτηριστικά δείγματα της πάριας γλυπτικής που κατασκευάστηκαν από το ξακουστό αυτό μάρμαρο είναι ο Κριοφόρος της Θάσου του 7ου αι. π.Χ., η Νίκη της Σαμοθράκης του 5ου αι. π.Χ., η Αφροδίτη της Μήλου, ο Ερμής του Πραξιτέλη κ.α. Το 378 π.Χ. κατακτήθηκε από τους Αθηναίους, στη συνέχεια πέρασε στην εξουσία των Μακεδόνων, των Ρωμαίων και των Βυζαντινών. Το 1207 εντάχθηκε στο δουκάτο της Νάξου από τον Μάρκο Σανούδο και το 1537 κατακτήθηκε από τον Χαϊρεντίν Μπαρμπαρόσα. Στη συνέχεια, το έτος 1666, ο καπουδάν πασάς Μουσταφά Καπλάν λεηλάτησε το νησί. Το 1770, οι Ρώσοι καταλαμβάνουν το νησί και το 1821 οι κάτοικοί του παίρνουν ενεργό μέρος στην επανάσταση.

3. Αξιοθέατα. Η όμορφη Πάρος έχει να προσφέρει πληθώρα τοπίων ιδιαίτερης ομορφιάς καθώς και μνημείων υψίστης ιστορικής σημασίας και εικαστικής τέχνης. Το όμορφο φυσικό τοπίο με τις χρυσαφένιες παραλίες, τα γαλαζοπράσινα νερά και η βλάστηση συνδυάζονται άψογα με τα κυκλαδίτικα σπιτάκια, τις εκκλησίες και τα στενά πλακόστρωτα δρομάκια διακοσμημένα με πολλά λουλούδια. Στη Χώρα της Πάρου, την Παροικιά, αρχαιολογικές έρευνες έφεραν στο φως λείψανα από ιερά της Αφροδίτης, του Δήλιου Απόλλωνα, του Πύθιου Απόλλωνα, του Ασκληπιού, της Αθηνάς καθώς και αρχαϊκού νεκροταφείου. Στο Δήλιον, σε πολύ κοντινή απόσταση από τη Χώρα, υπάρχουν ερείπια προϊστορικού ιερού αφιερωμένο στον Απόλλωνα και δωρικού ναού αφιερωμένο στην Άρτεμη. Στη θέση Κουκουναριές στις Κολυμπήθρες, πάνω σε ύψωμα, βρίσκεται η «Μυκηναϊκή ακρόπολη» του 13ου αι. π.Χ.
Από τα σημαντικότερα μνημεία των παλαιοχριστιανικών χρόνων είναι η εκκλησία της Παναγίας της Εκατονταπυλιανής ή Καταπολιανής, του 6ου αι. π.Χ. με τις εξαίρετες τοιχογραφίες του 7ου και του 8ου αι. Ορισμένες από τις εκκλησίες του νησιού είναι του Αγίου Κωνσταντίνου με το επιχρυσωμένο τέμπλο, του Αγίου Αρσενίου με την πανοραμική θέα, της Αγίας Αναστασίας στην περιοχή Κώστος, του Αγίου Παντελεήμονα με το ξυλόγλυπτο τέμπλο, της Αγίας Μαρίνας, της Αγίας Τριάδας του 1830 χτισμένη από λυχνίτη, της Παναγίας της Αναπλιώτισσας, της Μεταμόρφωσης του Σωτήρα, του Αγίου Γεωργίου των Καθολικών, του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου και τρεις εκκλησίες μεταβυζαντινής περιόδου (17ος αι.).
Επιπροσθέτως, μπορείτε να επισκεφθείτε και άλλα μνημεία θρησκευτικού ενδιαφέροντος όπως τα μοναστήρια των Αγίων Αναργύρων του 1660 με την απέραντη θέα, του Χριστού Δάσους, της Λογγοβάρδας του 1638 με την εξαίρετη βιβλιοθήκη, του Αγίου Ιωάννη του Δέτη στην περιοχή Κολυμπήθρες, της Αγίας Κυριακής με το περίτεχνο τέμπλο, του Αγίου Ιωάννη του Καπάρου του 17ου αι., του Αγίου Μηνά του 1647, του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου του 17ου αι., των Θαψάνων του 1935, του Αγίου Γεωργίου Λαγκάδας στην οποία μόνασε ο Άγιος Αρσένιος ο εν Πάρω, του Αγίου Αντωνίου του 17ου αι. με τις πολύτιμες εικόνες και του Αγίου Ανδρέα του 17ου αι. με το εντυπωσιακό επίχρυσο τέμπλο.
Τα μουσεία που μπορείτε να επισκεφθείτε στο νησί της Πάρου είναι το αρχαιολογικό, που βρίσκεται κοντά στην εκκλησία της Παναγίας της Εκατονταπυλιανής, με ευρήματα από τη ρωμαϊκή μέχρι και τη νεοελληνική εποχή, το βυζαντινό της Εκατονταπυλιανής με μια αξιόλογη συλλογή εκκλησιαστικών κειμηλίων, το λαογραφικό και του λαϊκού πολιτισμού στην περιοχή Λεύκες, το λαογραφικό «Σκορπιός» στην Αλυκή, του Αγίου Αθανασίου με την πλούσια συλλογή βυζαντινών και μεταβυζαντινών έργων, το ιστορικό – λαογραφικό του Όθωνα Κάπαρη στην περιοχή Μώλος, της γλυπτικής του Νικολάου Περαντινού και το λαογραφικό στο χωριό Μάρπησσα. Στην περιοχή «Ψυχοπιανά» βρίσκεται και η απείρου κάλλους κοιλάδα με τις πεταλούδες και την πλούσια βλάστηση. Τους καλοκαιρινούς μήνες εμφανίζονται πεταλούδες του είδους Panaxia Quadripunctaria. Επίσης, αξίζει να επισκεφθείτε το φράγκικο κάστρο του 1260, τις ελληνιστικές οικίες του 3ου αι. π.Χ., τους ανεμόμυλους και το μνημείο ηρώων αγωνιστών στην πλατεία του χωριού Λεύκες, τα αρχαία λατομεία στο Μάραθι, το λόφο του Κεφάλου με τα ερείπια ενετικού κάστρου και τους παλαιούς ανεμόμυλους στην περιοχή Μάρπησσα, τους γραφικούς όρμους της Αγίας Ειρήνης και του Παράσπορου.

4. Κολύμπι. Στις παραλίες της Παροικιάς, στο Κρωτήρι, στα Λιβάδια, στο Μαρτσέλο, στον Κριό, στα Καμίνια, στην Αγία Ειρήνη, στο Δελφίνι, στον Παράσπορο και στον Άγιο Φωκά. Στη γραφική παραλία της Αλυκής, στο Φάραγγα, στην Πλατιά Άμμο, στον Άγιο Νικόλαο, στα Κλαδιά, στο Βουτάκο, στη Μακριά Μύτη, στην παλιά Αλυκή, στο Πηγαδάκι, στην Τρυπητή, στα Γλυφά, στο Κρωτήρι, στο Φάραγγα, στις παραλίες Μικρό και Μεγάλο Πιπέρι, στις Λίμνες, στου Αμπελά, στο Φιλίζι, στα Τσουκάλια, στις Γλυφάδες, στις εντυπωσιακές Κολυμπήθρες, στου Τούρκου την Άμμο, στον Άγιο Ιωάννη του Δέτη, στο Δρυό, στο Πυργάκι, στου Μπουντάρι, στο Πυργάκι, στου Λουλαντώνη, στο Λογαρά, στη Μεσάδα, στην Πούντα, στο Μώλο, στον Καλόγερα, στο Πίσω Λιβάδι και στο Λογαρά. Επίσης στις όμορφες παραλίες της Νάουσας, στα Φύκια, στην Ξιφάρα, στη Σάντα Μαρία και στη Λάγκερη.

5. Τοπικά φαγητά και ποτά. Ρεβιθοκεφτέδες, «κολόπια» δηλ. κολοκυθόπιτα και σπανακόπιτα, σαλιγκάρια ή καραβόλοι, ρεβίθια στο σκούνταβλο, πιτάκια με μυζήθρα ή «ραφιόλια», κακαβιά, κολιό λιαστό στα κάρβουνα ή «γούνα», τυροκομικά προϊόντα, χυλοπίτες, γλυκά κουταλιού, σκαλτσούνια, αμυγδαλωτά και κρασιά.

6. Χρήσιμα τηλέφωνα. (τηλ. κωδ. 22840) Δήμος Πάρου 21200, Λιμεναρχείο 21240, Αστυνομία 23333, Τουριστική Αστυνομία 21673, Κέντρο Υγείας 22500-3, Φαρμακεία 22223, 21388, 22088, 21282, 21449, Αεροδρόμιο 91256-7, Ολυμπιακή Αεροπορία 21900, ΚΤΕΛ 21395, ΟΤΕ 22299, ΕΛΤΑ 21236, ΤΑΞΙ 21500.

7. Συγκοινωνιακή Σύνδεση. Στο νησί θα φτάσετε:
με αεροπλάνο από την Αθήνα (Ο.Α. Αθηνών, κρατήσεις 2109666666, τηλ. κέντρο 8011144444, αεροδρόμιο «Ελευθέριος Βενιζέλος» τηλ. 2103530000),
με πλοίο και ταχύπλοο από τον Πειραιά και τη Ραφήνα (Λιμεναρχείο Πειραιά τηλ. 210 4226000-3 και Λιμεναρχείο Ραφήνας τηλ. 2294022300, 22487, 28888, 22481).

ΑΛΛΑ ΧΩΡΙΑ ΚΑΙ ΓΥΡΩ ΝΗΣΙΑ

Αλυκή. Απέχει 13 χλμ. Ν από τη Χώρα κι έχει 474 κατοίκους. Οικισμός με σημαντική τουριστική κίνηση, γραφικό λιμανάκι και εντυπωσιακές ακρογιαλιές (Τρυπητή, Φάραγγας και Γλυφά) με γαλαζοπράσινα νερά.

Αγκαιριά. Απέχει 12,5 χλμ. Ν από τη Χώρα κι έχει 270 κατοίκους. Χαρακτηριστικό του χωριού είναι η πλούσια βλάστηση.

Δρυός. Απέχει 22 χλμ. ΝΑ από τη Χώρα κι έχει 184 κατοίκους. Παραθαλάσσιο μέρος με γραφικό λιμανάκι και αξιόλογη τουριστική κίνηση.

Κολυμπήθρες. Οικισμός μοναδικής ομορφιάς με εντυπωσιακές παραλίες. Βρίσκεται σε απόσταση 10 χλμ ΒΑ από τη Χώρα.

Αμπελάς. Απέχει 12,5 χλμ. ΒΑ από τη Χώρα κι έχει 136 κατοίκους. Παραθαλάσσιο χωριό με γραφικό λιμανάκι και καλλιέργειες με αμπέλια.

Λεύκες. Χωριό χτισμένο σε ορεινή περιοχή με παραδοσιακό ύφος. Αποτελεί ένα από τα ομορφότερα χωριά του νησιού. Η κυκλαδίτικη αρχιτεκτονική και το πλούσιο φυσικό τοπίο συνθέτουν την εικόνα του χωριού. Βρίσκεται σε απόσταση 11 χλμ. ΝΑ από τη Χώρα κι έχει 494 κατοίκους. Επισκεφθείτε τα εργαστήρια υφαντουργίας και αγγειοπλαστικής.

Λογαράς. Απέχει 17,5 χλμ. ΝΑ από τη Χώρα. Για στιγμές διασκέδασης επισκεφθείτε την Πούντα με την ελκυστική ακρογιαλιά και τα μπαράκια και για στιγμές γαλήνης, το εκκλησάκι του Αγίου Γεωργίου του Θαλασσίτη (13ος αι.) με τις εντυπωσιακές αγιογραφίες στους τοίχους.

Κώστος. Απέχει 7,5 χλμ. Α από τη Χώρα κι έχει 227 κατοίκους. Από το χωριό αυτό καταγόταν ο Αθανάσιος ο Πάριος, μεγάλος δάσκαλος του Γένους και συγγραφέας θεολογικών και φιλοσοφικών βιβλίων. Στις 27 Ιουλίου γίνεται το πανηγύρι του Αγίου Παντελεήμονα.

Μάρπησσα. Απέχει 16 χλμ. ΝΑ από τη Χώρα κι έχει 531 κατοίκους. Γραφικό παραδοσιακό χωριό. Επισκεφθείτε, μεταξύ άλλων, και τη βυζαντινή πινακοθήκη.

Μαράθι. Απέχει 4,5 χλμ. Α από τη Χώρα κι έχει 80 κατοίκους. Το χωριό είναι γνωστό για τα λατομεία του παριανού μαρμάρου «λυχνίτη», που λειτουργούσαν από τη 3η χιλιετία π.Χ.

Μάρμαρα. Απέχουν 15 χλμ. από τη Χώρα κι έχουν 531 κατοίκους. Στο χωριό βρίσκεται το μοναστήρι του Παντοκράτορος του 17ου αι.

Νάουσα. Απέχει 10,5 χλμ. από τη Χώρα κι έχει 2.284 κατοίκους. Είναι ένα από τα πιο αγαπημένα μέρη του νησιού, γι’ αυτό και σημειώνει σημαντική τουριστική κίνηση. Τα κάτασπρα σπιτάκια, το γραφικό λιμάνι, τα πλακόστρωτα δρομάκια με τις ποικίλες ευωδιές από τα λουλούδια, τα εκκλησάκια, η ψαράδικη ατμόσφαιρα, οι όμορφες παραλίες και τα ταβερνάκια χτισμένα πάνω στο κύμα είναι κάποια από τα στοιχεία που απαρτίζουν την μαγευτική εικόνα της περιοχής, μια εικόνα τόσο τέλεια σαν ένας πίνακας ζωγραφικής. Όταν πέσει ο ήλιος, τα εκατοντάδες φώτα καθρεφτίζονται στα νερά του όρμου δημιουργώντας ένα αξέχαστο ειδυλλιακό τοπίο. Εάν βρεθείτε στη Νάουσα την πρώτη Κυριακή του Ιουνίου, διασκεδάστε μαζί με τους ντόπιους στη γιορτή των ψαράδων, στο λιμάνι. Στις 23 Αυγούστου γίνεται αναπαράσταση των πειρατικών επιδρομών στη Νάουσα.

Μώλος. Απέχει 17 χλμ. ΝΑ από τη Χώρα κι έχει 25 κατοίκους. Απολαύστε το μπάνιο σας στην ομώνυμη παραλία και επισκεφθείτε τα εκκλησάκια του Αγίου Νικολάου του Φτωχού και του Αγίου Νικολάου του Πλούσιου.

Πούντα. Απέχει 8 χλμ. ΝΔ από τη Χώρα κι έχει 69 κατοίκους. Παραθαλάσσιο χωριό με όμορφη παραλία ιδανική για τους λάτρεις των θαλάσσιων σπορ. Από το λιμάνι του χωριού μπορείτε να μεταφερθείτε στη γειτονική Αντίπαρο.

Πίσω Λιβάδι. Απέχει 18 χλμ. ΝΑ από τη Χώρα κι έχει 71 κατοίκους. Από το λιμάνι του χωριού μπορείτε να μεταβείτε στην Αντίπαρο, στην Ίο, στη Νάξο, στην Ηρακλειά, στη Σχοινούσα και στα Κουφονήσια.

Χρυσή Ακτή. Απέχει 24,5 χλμ. ΝΑ από τη Χώρα. Σε κοντινή απόσταση βρίσκεται η Νέα Χρυσή Ακτή ή Τσερδάκια. Στη Χρυσή Ακτή διεξάγεται κάθε χρόνο παγκόσμιο πρωτάθλημα γουίντ σέρφινγκ. Η χρυσαφένια παραλία με τα γαλαζοπράσινα νερά και τα κέντρα διασκέδασης θα σας ενθουσιάσει.

Πρόδρομος. Απέχει 147 χλμ. ΝΑ από τη Χώρα κι έχει 305 κατοίκους. Εδώ λέγεται πως γεννήθηκε ο περίφημος αρχαϊκός λυρικός ποιητής Αρχίλοχος.

Γύρω νησιά. Μπαίνοντας στο λιμάνι της Παροικιάς συναντάμε τις βραχονησίδες Πόρτες. Στη Νάουσα, τα νησάκια Οικονόμος, Γαλιάτσος, Μαυρονήσι, Αγία Καλή με το εκκλησάκι της Ανάληψης του Κυρίου και Άγιος Αρτέμιος. Τα Παντιερονήσια (Πρέζα, Παντιερονήσι, Τούρλος ή Τούρνα, Τηγάνι και Γλαρόπουντα). Οι νησίδες Φιλίζι, Φόνισσες, Γαϊδουρονήσι, Οβριόκαστρο και Τουρλίτες. Τα νησάκια του Αγίου Σπυρίδωνα, το Μακρονήσι και το Δρυονήσι.